آدیپیک اسید (Adipic Acid) یا به طور رسمی تر هگزان دیوئیک اسید، یک جامد کریستالی سفید رنگ است. که در دمای 152 درجه سانتیگراد ذوب می شود. این ماده شیمیایی یکی از مونومرهای مهم در صنعت پلیمر است.
ساختار و ویژگی های اسید آدیپیک
ساختار اسید آدیپیک:
این ماده یک اسید آلی است که دارای شش اتم کربن است. و همچنین دارای دو گروه کربوکسیلات COOH) (- است که به کربنهای انتهایی زنجیره متصل هستند. ازآنجاییکه حاوی دو گروه کربوکسیلات است، گاهی اوقات به آن دی اسید نیز میگویند. تمام اتمهای کربن دیگر موجود در اسید آدیپیک هرکدام حاوی دو هیدروژن هستند. و این کربنها کربنهای اشباع نامیده میشوند، زیرا حاوی حداکثر تعداد هیدروژنی هستند که احتمالاً میتوانند در خود جای دهند.
تامین کنندگان ماده شیمیایی اسید آدیپیک در سامانه تموک
خرید و فروش ترکیب های شیمیایی در فروشگاه های اینترنتی میتواند برای تأمین کنندگان و همچنین خریداران چالش برانگیز باشد. سامانه تموک با هدف معرفی عرضه کنندگان و تقاضا دهندگان به یکدیگر، این امکان را برای خرید و فروش اسید آدیپیک در مصارف صنعتی فراهم کرده است. شما می توانید این محصول را از سامانه تموک بیزینس بطور مستقیم از تولید کننده سفارش بدهید. بدلیل نوسانات قیمتی برای اطلاع از قیمت روز این محصولات در سامانه تموک می توانید با تولید کننده از روشهای مختلف ارتباطی در تماس باشید.
روش تولید اسید آدیپیک
این اسید در آب چغندر یافت می شود. اما محصول تجاری – 2.5 میلیون تن در سال – تولید می شود. در سال 1906، شیمیدانان فرانسوی L. Bouveault و R. Locquin گزارش دادند. که اسید آدیپیک را می توان با اکسید کردن سیکلوهگزانول تولیدکرد. امروزه رایجترین فرآیند تولید، اکسیداسیون اسید نیتریک (HNO3) مخلوط سیکلوهگزانول-سیکلوهگزانون به نام روغن KA (کتون-الکل) است.
تقریباً تمام اسید آدیپیک بهعنوان کومونومر با هگزامتیلن دی آمین برای تولید نایلون 6-6 استفاده میشود. همچنین برای تولید پلیمرهای دیگر مانند پلی یورتان ها استفاده میشود.
استفاده از HNO3 برای تولید اسید آدیپیک جنبه منفی خود را دارد: مقادیر زیادی از اکسید نیتروژن (N2O) که یک گاز گلخانهای است. بهطور مشترک تولیدشده و در جو منتشر میشود. در اواخر سال 2014، K. C. Hwang و A. Sagadevan از دانشگاه ملی (Hsinchu city)، تایوان) فرآیندی را گزارش کرد که از ازن و نور ماوراءبنفش (UV) برای اکسید کردن روغن KA به اسید آدیپیک استفاده میکند. این روش تولید N2O را حذف میکند. اما قبل از اینکه این فرآیند بهصورت تجاری مورداستفاده قرار گیرد. باید بر مشکلات مربوط به تشکیل پر اکسیدهای آلی از ازن و دشواری استفاده از نور UV در مقیاس بزرگ غلبه کرد.
ترکیبات آدیپیک در فرایند تولید
آیا چیزی دارید که از نایلون ساختهشده باشد مانند پیراهن یا لباس ورزشی؟ از زمانی که نایلون در دهه 1930 توسط سازنده مواد شیمیایی DuPont به دنیا معرفی شد. کاربردهای بیشماری در همهچیز از مسواک گرفته تا آکورد چتر نجات پیدا کرد. نایلون از کجا میآید و شیمیدانان چگونه از آن برای تهیه چیزها و موادی استفاده میکنند. که ما روزانه به آنها وابسته هستیم؟ اگرچه سنتز صنعتی نایلون خارج از حوصله این درس است. اما ما نگاهی به یک ترکیب آلی خواهیم داشت. که در تولید پلیمرهای نایلونی مؤثر است. ترکیبی که موردبررسی قرار خواهیم داد اسید آدیپیک نام دارد. و بدون آن تولید نایلون امکانپذیر نخواهد بود. ببینید، این اسید درواقع یکی از مواد اولیه مورداستفاده در تهیه نایلون است. موضوعات موردبحث ما ساختار اسید آدیپیک، برخی از کاربردهای رایج آن و برخی از خطرات مهم مرتبط با این ترکیب خواهد بود.
موارد استفاده از اسید آدیپیک در صنایع مختلف
اکنونکه ما ایده خوبی در مورد ظاهر آن ازنظر ساختار آن داریم. اجازه دهید نگاهی به برخی از کاربردهای رایجتری که در آن استفاده میشود بیندازیم:
پیش ساز برای نایلون
همانطور که قبلاً ذکر شد، تا حد زیادی رایجترین استفاده از این ماده بهعنوان ماده اولیه برای سنتز نایلون است. شیمیدانهای صنعتی با گرفتن اسید آدیپیک و واکنش آن با هگزامتیلن دی آمین نایلون میسازند. نایلون خود در بسیاری از کاربردها ازجمله الیاف، پلاستیک، رشتهها و مواد بستهبندی مواد غذایی استفاده میشود.
استفاده اسید آدیپیک در صنایع دارویی
اگرچه این ماده خود بهعنوان یک عامل درمانی استفاده نمیشود. اما هنوز در صنایع دارویی و دارویی کاربرد دارد. این اسید در قرصهای دارویی گنجاندهشده است. تا به آزادسازی کنترلشده ترکیبات دارویی اسیدی و بازی کمک کند. در غیاب همچین ترکیبی، شاید تمام دارو بهمحض برخورد با معده بهیکباره در بدن آزاد شود. استفاده از این ماده به کنترل آزادسازی ترکیب در یک دوره زمانی کمک میکند. که به فرد کمک میکند. از مصرف دارو در فواصل زمانی کوتاه اجتناب کند.
کاربرد اسید آدیپیک در موادغذایی
این ماده در صنایع غذایی هم بهعنوان طعمدهنده و هم بهعنوان کمک ژل کننده برای چیزهایی مانند Jello استفاده میشود. آیا تابهحال مجبور به مصرف قرص ضد اسید در هنگام سوزش سر دلشدهاید؟ گاهی اوقات از آدیپیک اسید در این قرصها استفاده میشود تا طعم تلخی را که هنگام مصرف میخواهید به آنها بدهد.
پیشبینی میشود که بازار جهانی این محصول در دوره پیشبینی (2021-2026) CAGR بیش از 3٪ را ثبت کند. آسیا و اقیانوسیه با بیشترین مصرف از کشورهایی مانند چین، ژاپن و غیره بر بازار در سراسر جهان تسلط داشت، و اختلال در شبکههای زنجیره تأمین جهانی، صنایع تولیدی و خودروسازی بهشدت آسیب دیدند. زیرا اکثر کارخانهها و صنایع تولیدی آسیب دیدند تعطیل شدند. کاهش فروش جهانی از نزدیک به 74 میلیون دستگاه در سال 2019 به 64 میلیون دستگاه در سال 2020، تقاضا برای اسید آدیپیک در بازار را کاهش داد. از طرف دیگر، بیماری همهگیر به دلیل افزایش تقاضا برای محصولات مراقبت شخصی و دارویی، فرصتهایی را برای بازار آن فراهم کرده است.
