صنعت خودروسازی ایران:صنعت خودروسازی در ایران نیز با داشتن سهم ۲۰ درصدی از ارزش افزوده کل بخش صنعت و سهم حدود ۴ درصدی در تولید ناخالصداخلی (GDP)، از جایگاه مهمی در اقتصاد ملی برخوردار است.
فهرست مطالب:
- صنعت خودروسازی ایران
- تاریخچه ماشین در ایران به چه زمانی برمیگردد؟
- تأسیس شرکت ایرانخودرو
- شرکت سهامی عام صنعتی و تولیدی مرتب
- شرکت تولیدی و صنعتی ایران کاوه یا سایپا
- شرکت سایپا
- شرکت پارسخودروی ایران
- کلام آخر
صنعت خودروسازی ایران
صنعت خودرو ایران از اوایل دهه ۳۰ شمسی تاکنون فراز و نشیبهای زیادی را تجربه کرده است. صنعتی پرسروصدا و پرحاشیه. از تولید پیکان و سمند گرفته تا واردات روزافزون خودروهای خارج و درنهایت خداحافظی با بهترین شرکای تجاری در طول ۶۰ سال تجربه صنعت خودروسازی ایران بوده است.
به گزارش خودرو ۴۵، دهم تیرماه در تقویم کشور به نام روز صنعت و معدن نامگذاری شده است. ازاینرو در گزارش پیش رو به صنعت جنجالی خودرو در ایران نگاهی داریم:
صنعت خودرو ایران همانند سایر صنایع کشور، از ابتدا درگیر چالشها و سختیهایی شد بهگونهای که روزهای آغازین فعالیت صنعت خودروسازی ایران با مونتاژ برخی مدلهای خودرویی همچون خودروهای نظامی و شهری جیپ کلید خورد. البته لازم به ذکر است که خودرو جیپ در هیچ کشوری ارتباط مستقیمی باسیاست نداشته بلکه هر کشوری برای بقای خود در تجهیزات ارتش از آن بهره میگرفته است.
پس از مونتاژ خودروهای نظامی و جیپ، ایران بهیکباره وارد چرخه تولید خودرو شد. بهگونهای که میتوان از آن زمان به بعد را به چهار دهه مهم خودروی همچون پیش از انقلاب اسلامی، دهه ۶۰، دهه ۷۰ و دهه ۸۰ تقسیم کرد.
تاریخچه ماشین در ایران به چه زمانی برمیگردد؟
تاریخچه ماشین در ایران دارای سابقهای چندین دهساله است که در طی این مدت با فرازوفرودهایی روبهرو بوده است.
قبل از اینکه اتومبیل و به قول قدیمیها کالسکه بخار بین بزرگان و ثروتمندان رواج یابد، کالسکه، وسیلهای که بیشترین شباهت را به اتومبیل داشت از زمان ناصرالدینشاه رواج پیداکرده بود.
مظفرالدین شاه قاجار که اولین بار در سال ۱۲۷۹ به کشور بلژیک سفرکرده بود با اتومبیل آشنا شد.
مظفرالدین شاه نتوانست این خودرو را نادیده بگیرد اما از طرفی هم قادر نبود آن را از خزانه دولت خریداری کند.
در آخر کار مظفرالدین شاه با یک کنتیس بلژیکی به اسم کورمن با اتومبیل به گردش رفت و نهایتاً وی قانع شد اتومبیلی را همراه خود به ایران بیاورد.
جالب است بدانید که اتومبیل فورد بود که برای اولین بار توسط مظفرالدین شاه قاجار وارد ایران شد به (کالسکه دودی) معروف بود چراکه از این ماشین دود زیادی خارج میشد.
تأسیس شرکت ایرانخودرو
پس از اینکه انقلاب اسلامی به پیروزی رسید نام شرکت ایران ناسیونال به شرکت ایرانخودرو تغییر نام پیدا کرد.
بعدازاینکه کارخانه تالبوت انگلستان تعطیل شد شرکت ایرانخودرو مبادرت به خرید ماشینآلات خط تولید آن نمود و ازآنپس بیشتر قطعات خودروی پیکان در ایران تولید گردید.
همزمان با اینکه ماشینآلات شرکت تالبوت در سال ۱۳۶۷ وارد ایران شد قرارداد استفاده از نیروی محرکه شرکت پژوی فرانسه و ساخت پژو ۴۰۵ در ایرانخودرو بسته شد.
در سال ۱۳۷۶ همساخت مینیبوس هیوندای و اتومبیل پژو RD و یک سال پسازآن این کارخانه تولید اتومبیل پژو استیشن و پژو پارس را آغاز کرد. در ادامه این روندی که شرکت ایرانخودرو طی کرد از دهه ۸۰ به بعد هم تولید خودروی سواری پژو ۲۰۶، سمند، پژو ۲۰۷ و نیز پژو ۲۰۶ صندوقدار که به نام اس دی هم خوانده میشود و تندر ۹۰ شروع شد.
دنا، تندر نود اتوماتیک و نیز رانا از محصولات جدید ایرانخودرو هستند.
شرکت سهامی عام صنعتی و تولیدی مرتب
شرکت مذکور باهدف خریدوفروش و نمایندگی انواع خودرو فعالیت خود را از سال ۱۳۳۶ آغاز نموده است.
گفتنی است که این شرکت از سال ۱۳۴۹ اقدام به ساخت آمبولانس، وانت استیشن و وانت که ازجمله اتومبیلهای دو دیفرانسیل لندرور به شمار میرفت، نمود.
افزون بر این به امر مونتاژ نیز پرداخت. بهتر است بدانید که در سال ۱۳۸۰ هم قراردادی با شرکت سانیانگ موتور کره جنوبی جهت تولید خودروی موسو از طرف شرکت مرتب بسته شد که موفق شد به مرحله عملی نیز برسد.
اخیراً این شرکت افزون بر تولید خودروی پاژن مبادرت به تولید قطعات ماشین ازجمله صفحه کلاچ و میلگاردان نموده است.
شرکت تولیدی و صنعتی ایران کاوه یا سایپا
این شرکت فعالیت خود را از سال ۱۳۴۵ با سرمایه اولیه ۱۶۰ میلیون ریال و بانام شرکت سهامی، تولید اتومبیل سیتروئن ایران را آغاز نمود و موفق شد در سال ۱۳۴۷ به مرحله بهرهبرداری برساند.
لازم به ذکر است که شرکت تولیدی و صنعتی ایران کاوه یا سایپا اولین محصولات خود را که شامل اتومبیل رنو ۲ درب و ۴ درب، ژیان، آهو، پیکاپ و نیز لوازمیدکی بود روانه بازار کرد.
لازم است بدانید که بهرهگیری از ابزارهای جدید و ماشینی شدن برخی از قسمتهای تولیدی موجب شد که تولیدات این شرکت دارای سیر صعودی باشد.
افزون بر این سبب افزایش تنوع محصولات شرکت هم شد. این شرکت تولیدی و صنعتی از سال ۱۳۶۱ شروع به تولید وانت یک دیفرانسیل نیسان با موتور ۲۴۰۰ سیسی نمود.
این شرکت در سال ۱۳۷۲ با عقد قرارداد با شرکت «کیا موتور» کره جنوبی مبادرت به مونتاژ و نیز ساخت اتومبیل(پراید) در مدلهای ۴ درب و ۵ درب نمود.
گفتنی است که این شرکت از سال ۱۳۷۱ هم آغاز به ساخت رنو۲۱ نمود و تا سال ۱۳۷۵ نیز ادامه یافت.
افزون بر این در دهه ۸۰ مبادرت به ساخت اتومبیلهای سواری ازجمله ریو، رنو محصول کیا موتورز و همچنین زانتیا نمود. اتمام قرارداد این شرکت با شرکتهای کرهای و فرانسوی سبب توقف خط تولید این خودروها شد.
شرکت سایپا
در اوایل سال ۱۳۵۴ از نام این شرکت واژه سیتروئن از آخر عبارت فرانسوی آن حذف شد و به نام شرکت سهامی ایرانی تولید اتومبیل و بانام اختصاری سایپا تغییر نام داد.
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، در تیرماه سال ۱۳۵۸ این شرکت به مالکیت دولت درآمد و ساخت کامیون با کاهش روبهرو شد.
از سال ۱۳۶۰ تحت نظارت سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران قرار گرفت و در سال ۱۳۶۲ تولید آن بهطورکلی متوقف گردید.
بعدازاین مدت شرکت مبادرت به ساخت اتاق کمپرسور و انواع تریلی کرد و از سال ۱۳۶۷ با همیاری شرکت(ولوو) سوئد مبادرت به ساخت کامیون(ولوو) مدل F۱۲ ورزید.
قابلذکر است که از سال ۱۳۷۷ به بعد سایپا با خرید ۸۰ درصد از سهام شرکت ایران کاره، ۵۱ درصد از سهام شرکت پارسخودرو و ۲/۶۳ درصد سهام شرکت زامیاد تبدیل به یک گروه خودروسازی بزرگ شد و در سال ۱۳۷۸ ادغام این شرکت با شرکت سایپا منجر به تشکیل گروه سایپادیزل گردید.
شرکت پارسخودروی ایران
احتمالاً خود شما هم مستحضر هستید که در سال ۱۳۳۵ بازرگانی به نام جعفر اخوان موفق شد نمایندگی شرکت جیپ آمریکا را به دست آورد.
این فرد در ابتدا مبادرت به وارد نمودن جیپ ویلیز نمود که یادگاری از دوران جنگ جهانی دوم به شمار میرفت.
سه سال بعد یعنی در سال ۱۳۳۸ اخوان کارخانه شرکت بازرگانی جیپ را جهت مونتاژ این محصول در کیلومتر ۹ جاده مخصوص کرج ثبت نمود.
شرکت پارسخودروی ایران ساخت جیپ ویلیز را با تغییر نام آن به جیپ شهباز شروع کرد و پسازآن موفق به تولید وانت سیمرغ در همان سال شد.
جالب است بدانید که در آن سالها ماشین دو دیفرانسیل شاسیبلند بهترین خودروی ممکن جهت رفتوآمد در ایران با توجه به وضعیت راههای کشور بود.
بازار خودروی ایران در دهه ۴۰ شدیداً نیازمند خودروهای سواری بود همین عامل موجب شده بود که تمرکز بر روی تولید خودروهای شاسیبلند قادر به تأمین آینده شرکت نباشد. همین دیدگاه سبب شد که جعفر اخوان امتیاز مونتاژ خودروی رامبلر را اخذ کند و در سال ۱۳۴۶ این خودرو را بانام شاهین بهعنوان مدلی پایه و نیز آریا را بهعنوان مدلی با امکانات بیشتر روانه بازار کرد.
شایانذکر است که در آن سالها قیمت دو خودروی مذکور در مقایسه با شورولت و فورد آمریکایی پایینتر بود و به دلیل دوام بالایی که داشت مورد استقبال مردم قرار گرفت.
کلام آخر
به پایان مقاله معرفی تاریخچه خودرو در ایران رسیدم؛ امیدواریم برای شما مفید بوده باشد.
اگر قصد خریدوفروش راحت و بدون دردسر خودروی موردنظر خود رادارید، شما میتوانید این کار را از طریق وبسایت یا اپلیکیشن تموک انجام دهید.
