اسید فسفریک چیست و چه کاربردی دارد؟
اسید فسفریک
اسید فسفریک یک مایع بیرنگ و بدون بو با فرمول شیمیایی H3PO4 است که به نوشیدنیهای غیرالکلی عطر و طعم ملایمی میبخشد و از رشد کپک و باکتری که بهراحتی در یک محلول شیرین تکثیر میشود جلوگیری میکند. بیشتر اسیدیته سودا نیز از این ماده شیمیایی حاصل میشود و از نوع اسیدهای ضعیف است.
این اسید از ماده معدنی فسفر ساختهشده که بهطور طبیعی در بدن یافت میشود. این ماده همراه با کلسیم، استخوانها و دندانهای قوی ایجاد می کند. همچنین منجر به بهبود عملکرد کلیه و نحوه استفاده و ذخیره انرژی بدن می ‘گردد. فسفر به ماهیچههای شما کمک میکند تا پس از یک تمرین سخت بازیابی شوند. این ماده معدنی نقش عمدهای در رشد بدن دارد و حتی برای تولید DNA و RNA و کدهای ژنتیکی موجودات زنده موردنیاز است.
فسفر ابتدا طی فرآیند تولید مواد شیمیایی به پنتا اکسید فسفر تبدیل شده و سپس تحت عملیات خاصی اسید فسفریک تولید می شود.
تولید اسید فسفریک
این اسید (H3PO4) را میتوان با سه روش اصلی تجاری تولید کرد: فرآیند مرطوب، فرآیند حرارتی و فرآیند کوره خشک. فرآیند مرطوب تا حد زیادی رایجترین روش است و میتوان از این اسید در تولید کودهای فسفاته استفاده کرد (DAP ، MAP ، SPA). فرآیند حرارتی اسید فسفریک با خلوص بسیار بالاتری تولید می کند و در تولید مواد شیمیایی با درجه بالا، داروها، شویندهها، محصولات غذایی و سایر محصولات غیر کود استفاده میشود. آخرین روش، با استفاده از کوره دوار، به دلیل کاهش اثر محیطی و صرفهجویی در هزینه بالقوه، یک گزینه بسیار مناسب است.
کاربردهای اسید فسفریک
کشاورزی
برخی گزارشها بیان میکند که تقریباً 80 درصد اسید فسفریک تولیدشده، در تولید کود مصرف میشود. هم چنین از آن بهعنوان ماده افزودنی و طعمدهنده در خوراک دام یا طیور استفاده میگردد.
غذا و نوشیدنی
این اسید غالباً به صورت افزودنی غذایی نیز گاربرد دارد و بهعنوان تنظیمکننده اسیدیته در غذاهایی مانند مربا، غلات، گوشتهای فرآوری شده، پنیر و … عمل میکند. در صنعت نوشیدنی، کمک میکند تا قارچها و تشکیل باکتریها مضر ایجاد نشوند. همچنین طعم این نوشیدنیها را افزایش می دهد. با این حال، ممکن است مضراتی نیز برای بدن داشته باشد.
زنگزدگی
در میان انواع مختلف اسیدها، از این اسید برای از بین بردن زنگزدگی از فلزات مانند آهن ، فولاد و غیره استفاده میشود. معمولاً، با زنگزدگی واکنش داده و آهن قهوهای مایل به قرمز را به یک ترکیب سیاهرنگ که اکنون فریک فسفات است، تبدیل می کند. این ماده سیاه یعنی فسفات فریک، بهراحتی از روی آهن بین میرود.
داروسازی
این اسید بیشتر بهعنوان واسطه در داروسازی کاربرد دارد. یکی از زمینههای اصلی استفاده از آن در دندانپزشکی و بهعنوان محلول اچ است و معمولاً برای تمیز کردن دندانها شناخته می شود. از دیگر کاربردهای اسید فسفریک میتوان به سفیدکننده دندان یا مایعات شستشوی دهان اشاره کرد. علاوه بر آن، اسید فسفریک در داروهای ضد تهوع از شهرت بالایی برخوردار است.
سایر کاربردها
کاربردهای دیگری از این اسید نیز وجود دارد. به عنوان مثال، برای الکترولیت در سلولهای سوختی یا در مولدهای اکسی هیدروژن. اسید فسفریک همچنین برای ساخت مواد شوینده مصنوعی و تصفیه آب و فلزات مورداستفاده قرار میگیرد.
این ماده همچنین برای از بین بردن رسوبات معدنی، لکههای سیمان و لکههای آب سخت در صنعت ساختمان بسیار کاربردی است.
این اسید به عنوان یک ماده اکسیدکننده شیمیایی برای تولید محصولات کربن فعال نیز شناخته میشود.
نکات تکمیلی
اسید فسفریک میتواند در صورت تماس با پوست ، تماس چشمی و بلع بسیار خطرناک باشد. همچنین در صورت استنشاق بخارات باعث تحریک دستگاه تنفسی شود. این ماده شیمیایی به پوست، چشم، دهان و دستگاه تنفسی آسیب می رساند. به دلیل خطرات احتمالی ناشی از این ماده شیمیایی، تأکید می شود با دقت از آن استفاده شود.
نکات زیر باید در ارتباط با اسید فسفریک رعایت شود:
- اسید فسفریک را در یک مکان خنک و دارای تهویه مناسب باید نگهداری شود.
- از مواد ناسازگار مانند عوامل اکسیدکننده، فلزات، مواد قابلاحتراق و مواد قلیایی باید دور نگه داشته شود.
- این ماده شیمیایی باید با استفاده از بسته داخلی پلیاتیلن قوی در یک ظرف تخته فیبر فلزی یا روکشدار نگهداری شود.
- هنگام تحویل اسید فسفریک، از دستگاه تنفس بخار مجاز استفاده کنید.
- ایستگاههای شستشوی چشم و دوشهای ایمنی باید در نزدیکی ایستگاههای کار قرار گیرند.
- از محافظ صورت، دستکش و چکمه نیز باید استفاده شود.
در پایانی
اگرچه این اسید در گروه اسیدهای ضعیف قرار دارد اما بهرحال باید احتیاط های لازم را داشته باشید.
خرید و فروش انواع مختلف اسید فقط در سایت و اپلیکیشن تموک در کمترین زمان!
